Универзитетска библиотека 'С. Марковић', Београд (УБСМ)
  • Studija transformacija katrana i mazuta u sedimentima i vodama rijeke Bistrice, Gračanice, Zete i Morače : doktorska disertacija
    Rondović, Dragoljub
    U krugu Željezare u Nikšiću prije 30 godina zakopana je izvjesna količina katrana mrkog uglja koja je tokom vremena prouzrokovala zagađenje okolnog zemljišta i rijeka Bistrice, Gračanice, Zete i ... Morače. Pored toga, teren između Bistrice i Gračanice je pod stalnim uticajem migracije mazuta. Uvažavajući složenost sastava zagađivača i procesa njihove transformacije, naša istraživanja su imala sljedeće ciljeve: a) ispitivanjem prirode organske supstance u vodi, sedimentima i zemljištu utvrditi kvalitativno i kvantitativno strukturne elemente karakteristične za sam katran i mazut; b) identifikovati promjene u strukturi nekih sastojaka sedimenata i zemljišta; c)interpretirati utvrđene promjene, a samim tim i ponašanje katrana i mazuta koji se zajedno nalaze u prirodnoj sredini. Realizacija postavljenih ciljeva obuhvatila je kako utvrđivanje frakcionog sastava organskih supstanci (ekstrakcione metode) tako i detaljnije ispitivanje huminskih supstanci (ULJ-vidljiva oblast, IC- i 1H-NMR- spektroskopija), raspodjele n-alkana (gasna hromatografija) i prirode fenolnih supstanci (tankoslojna hromatografija). Sa stanovišta zaštite prirodne sredine i moći samoprečišćavanja poseban značaj imala su ispitivanja sedimenata i zemljišta kako bi se moglo utvrditi da li je došlo do promjene sastojaka katrana i mazuta. Zato je kod sedimenata veća pažnja poklonjena huminskim i fulvokiselinama pri čemu je detaljno analizirana njihova priroda. Uzorci rječnih voda i sedimenata u ispitivanom slivu uzeti su na potezu Nikšić - Titograd dok su uzorci zemljišta, katrana i mazuta uzeti iz kruga Željezare. Rezultati istraživanja su pokazali da katran i mazut izrazitije zagađuju ispitivanu sredinu. Ovakvo zagađenje pa u vezi sa tim i transformacija katrana i mazuta manifestuje se u vidu većih prinosa kako ukupne organske supstance tako i pojedinih komponenti kao što su razni ugljovodonici, fenoli, i dr. Uočeno manje opterečenje sastojcima katrana i mazuta, nizvodno prema Titogradu, posljedica je uticaja prirodnih faktora (mikrobiološka i fotohemijska oksidacija) pa time i većeg stepena transformacije katranskih i mazutnih sastojaka. Ove transformacije su posebno izražene u procesima humifikacije sastojaka katrana i mazuta ili njihove inkorporacije u nativne huminske kiseline. Upravo iz ovih razloga ispitivane huminske kiseline i pokazuju nenormalni sastav što je ujedno pokazatelj prirodnog prečišćavanja ispitivanih sredina.
    Врста грађе - дисертација ; u
    Издавање и производња - Beograd : [D.D. Rondović], 1992
    Језик - српски
    COBISS.SR-ID - 5835535

податак о фонду није доступан (одржавање базе података)