The Theory of Crisis after Crisis Mladenović, Igor; Kitanović, Dragoslav
Economic themes (De Gruyter Open),
3/2015, Letnik:
52, Številka:
1
Journal Article
Recenzirano
Odprti dostop
The global economic system and the world crisis are a reality, and hence the challenge for modern economic theory, which is to provide a valid response to its development and overcoming the crisis. ...The prevailing economic theory and methodology (neo-liberal paradigm) in this field demonstrates serious defects, so this paper attempts to show that the relative nature of economic theory is in expressing the social prejudices of its time. Demystification of the ideological and political foundations of what is today considered "objective knowledge" in the economy, is only possible with the affirmation of a new scientific methodology of economics, i.e. the new philosophy of economics. The aim of the paper is to stimulate thinking and different views on this subject.
Globalni ekonomski sistem i svetska kriza su realnost, a otud i izazov za savremenu ekonomsku nauku koja treba da pruži valjan odgovor na njegov razvoj i izlazak iz krize. Vladajuća ekonomska teorija i metodologija (neoliberalna paradigma) na ovom planu pokazuje ozbiljne defekte, pa se u radu nastoji da pokaže da je relativna priroda ekonomske nauke u tome što iskazuje društvene predrasude svoga vremena. Demistifikacija ideoloških i političkih temelja onoga što se danas u ekonomiji smatra „objektivnim znanjem“ moguće je samo afirmacijom nove naučne metodologije ekonomske nauke, tj. nove filozofije ekonomije. Cilj rada je da se podstaknu razmišljanja i različiti pogledi na ovu temu.
U ovom radu istražujemo uzroke usporene i neefikasne tranzicije u BiH, te mogućnosti njenog poboljšanja. Najsnažnija integrativna snaga BiH u proteklih sedamnaest godina bila je medjunarodna ...zajednica. Iako se vjerovalo da će demokratizacija i tržišna ekonomija ojačati mir, tržište nije uspjelo apsorbovati resurse i obezbijediti ekonomsku samoodrživost, a demokratija nije uspostavila institucije po mjeri ekonomskih, socijalnih i političkih problema u BiH. Time je osnovni koncept tranzicije, postavljen od strane medjunarodne zajednice, doživio neuspjeh. Medjunarodna zajednica treba pokazati spremnost da prepusti odgovornost za stanje u BiH domaćim političarima. Tek potpunim preuzimanjem odgovornosti, domaći političari mogu spoznati sve prednosti i sve mane odnosa u BiH uspostavljenih Dejtonskim sporazumom i uspostaviti potrebni politički konsenzus o budućnosti BiH. Taj konsenzus je nužna pretpostavka za funkcionalnost BiH, promjenu Ustava, uspostavljanje novog ekonomskog sistema, provodjenje novog kruga ekonomskih reformi i ubrzavanje tranzicije.
Zrna kritike reforme Veselinov, Dragutin
Ekonomski vjesnik,
09/1988, Letnik:
I, Številka:
1
Web Resource
Odprti dostop
Autor iznosi mišljenje da reformski predlozi »Mikulićeve komisije« ne teže promeni karaktera i organizacije jugoslovenskog ekonomskog sistema. Njihov je cilj da prigodno dograde postojeći sistem, ...putem opuštanja antagonizma na njegovim kritičkim točkama. Autor analizira raspodjelu upravljačkih nadležnosti u »radnoj organizaciji«, predlog o izdavanju akcija, o zavođenju dvojnog ličnog dohotka i savremenu ekonomsku ravnotežu u Jugoslaviji. Zaključio je da se predloži »mikulićeve komisije« tiču preraspođele upravljačke vlasti u preduzeću a ne o njenom prenošenju na fizičke, privatne vlasnike kapitala. Podržava izdavanje akcija — ali uz pretvaranje preduzeća u akcionarsko društvo. Odbacuje predlog o dvojnom ličnom dohotku. Smatra da je ekonomska uravnilovka u Jugoslaviji glavna prepreka reformi.
Dominirajuća opća teorija ravnoteže izložena je izuzetnoj kritici, posebno u području valjanosti osnovnih pretpostavki na kojima se temelji. Kritika opće teorije ravnoteže dovodi do naglašavanja ...utjecaja egzogenih faktora, a ne samo endogenih u procesu ostvarivanja stabilnosti ekonomskog sistema. Vanjski faktori mogu povoljno i nepovoljno utjecati na efikasnost funkcioniranja ekonomskog sistema, ovisno o podudarnosti individualnog i društvenog ograničenog troška i koristi, odnosno asimetričnog istovremenog utjecaja egzogenih faktora. Analiza razlika individualnog i društvenog troška dovodi autora do istraživanja utjecaja transakcijskih troškova promjene vlasništva na pad, odnosno rast efikasnosti ekonomskog sistema.