U radu se izlaže problematika predromaničkih kamenih spomenika s otoka Paga. Iako je u literaturi o nekim skupinama spomenika opširnije pisano, nekoliko zanimljivih nalaza nije obrađeno i nedovoljno ...su poznati. U radu se, stoga, nakon razmatranja pojedinih skupina predromaničkih nalaza, analiziraju izdvojeni, manje poznati spomenici, osobito djela rustičnih obilježja iz kraja 8. ili početka 9. stoljeća.
The first organised torrent control works in Serbia started in Grdelička Klisura by the end of the 19th century, because that area was the focus of the most intensive erosion processes. It required ...the implementation of various methods and structures for torrent control and soil protection from erosion: The works were carried out on the slopes of the drainage basins (biological and biotechnical) and in the torrent channels (technical works). The effects of the performed works and their effect on the state of erosion were studied through the comparative analysis of the circumstances in 1953, 1970 and 2010, in the aim of upgrading the methods of water erosion and torrential flood control. The results of the research performed in the areas of Grdelička Klisura and Vranjska Kotlina confirmed the significance of the effects of the performed erosion control works for the mitigation of the intensity of erosion and sediment yield and transport, and the necessity of a multidisciplinary approach to the questions of drainage basin erosion processes. The study of erosion intensity changes in the function of erosion control works, in addition to direct significance for the study area, has also a wider practical and theoretical significance, because it was performed in one of the most representative torrent areas in the Republic of Serbia and South-East Europe region. The main parameters of hydrographic and topographic characteristics of the investigated drainage basins were measured on the digital topographic map, and other parameters were calculated using the well-known formulas (Gavrilović, S., 1972.). Erosion intensity recorded in 2010 was primarily the result of active struggle against erosion, i.e. erosion control works in the channel and in the drainage basin, but also the result of the effect of the changes in socio-demographic factors, which were reflected on the changes in land use. The greatest positive changes occurred in the highest parts of the drainage basins (Crni Vrh, Leskova Voda, Kukavica, etc.), the areas farther from the settlements, where large-scale erosion control works were carried out. The following conclusions can be drawn based on the study results: Site conditions in the Južnomoravski and Jablanički Forest Areas are very favourable for the development of autochthonous tree species: beech, hornbeam and oaks. Good results were also achieved by coniferous plantations (Scots pine and Austrian pine) established on bench terraces and contour ditches. Successful afforestation depends on the selection of the suitable technical solutions (bench terraces and terraces), correct selection of species, application of seedlings produced in the afforested area and appropriate silvicultural measures in the established plantations. The analysed check dam shave justified their existence from the aspect of stability, because the development of deep erosion and lateral erosion has been prevented and the channel has been stabilised. Their role has also been confirmed through significant quantities of checked sediment in the slopes of siltation of the investigated check dams and sills. The study results confirm the initial hypotheses that the slope of siltation is formed as the result of numerous factors and their interactions, the most important of all being the natural bed slope and the sediment particle-size distribution. The slope of siltation is determined by sediment diameters (d25, d5 and d10) and sediment non-uniformity coefficients (Kd and S0). The analytical expressions for the determination of the slope of siltation in the function of the factors affecting its formation were calculated based on the field survey, the data from the used documents and the study statistical analyses. The analysis of the dependence of the slope of siltation on bed slope was the basis for the analytical dependence for the calculation of the slope of siltation in the function of the factors which affect its formation. The regional analytical dependence for the calculation of the slopes of siltation is Iz=0.662082It–2.4215 and it can be applied for practical purposes in the forecasting of the slopes of siltation intended for the technical documents for torrents in the area of Grdelička Klisura and Vranjska Kotlina. The above conclusions are concrete responses to all unknown facts from the beginning of the study, they explain the achieved effects of the performed erosion control works causing the reduction in erosion intensities in the areas of Grdelička Klisura and Vranjska Kotlina and present the recommendations and the stimulus for the continuation of the work in this field of study. Over the last 60 years, a lot has been done on erosion control in the area from Grdelica to Bujanovac, which has improved considerably the conditions in the drainage basins. However, the reduction in erosion intensity should not mislead us, because the activity on erosion control in this region has not yet been completed.
Prvi organizovani radovi na uređenju bujičnih tokova u Srbiji započeti su upravo u Grdeličkoj klisuri krajem XIX veka, jer je to područje predstavljalo žarište razvoja najintenzivnijih procesa erozije. Primenjivane su razne metode i objekti za uređenje bujičnih tokova i zaštitu zemljišta od erozije: izvođeni su radovi na padinama slivova (biološki i biotehnički) i u koritima bujičnih tokova (tehnički radovi). U cilju unapređenja metoda za kontrolu vodne erozije i bujičnih poplava, ovim istraživanjem sagledani su efekti izvedenih radova i njihov uticaj na stanje erozije, kroz uporednu analizu stanja 1953., 1970. i 2010. godine. Rezultati obavljenih istraživanja na području Grdeličke klisure i Vranjske kotline potvrdili su značaj efekata izvedenih protiverozionih radova na smanjenje intenziteta erozije i produkcije i pronosa nanosa i neophodnost multidisciplinarnog pristupa problematici erozionih procesa u slivu. Istraživanja promene intenziteta erozije u funkciji izvedenih protiverozionih radova, pored neposrednog značaja za područje istraživanja, imaju širi praktični i teorijski značaj, jer su rađena na jednom od najreprezentativnijih bujičnih područja u Republici Srbiji i regionu Jugoistočne Evrope. Osnovni parametri hidrografskih i topografskih karakteristika analiziranih slivova izmereni su na digitalnoj topografskoj karti, dok su ostali računati po poznatim formulama (Gavrilović, S., 1972.). Intenzitet procesa erozije registrovan 2010. godine je, pre svega, rezultat aktivne borbe protiv erozije izvođenjem protiverozionih radova u koritu i slivu, ali i uticaja promena u okviru sociodemografskog faktora, koje su se odrazile na promenu načina korišćenja zemljišta. Najveće pozitivne promene zahvatile su najviše delove slivova (Crni Vrh, Leskova Voda, Kukavica itd.), površine udaljenije od naselja, na kojima su izvedeni obimni protiverozioni radovi. Na osnovu rezultata istraživanja utvrđeno je: Stanišni uslovi Južnomoravskog i Jablaničkog šumskog područja su veoma povoljni za razvoj autohtonih vrsta drveća: bukve, graba i hrastova. Dobar uspeh pokazale su i četinarske kulture (beli i crni bor) podignute na gradonima i konturnim rovovima. Uspešno izvođenje pošumljavanja zavisi od izbora odgovarajuće tehnike (izrada gradona i terasa), pravilnog izbora vrsta, korišćenja sadnica proizvedenih na području koje se pošumljava i primena mera nege novopodignutih kultura Analizirani poprečni objekti su sa aspekta stabilnosti opravdali postojanje, jer je sprečen razvoj dubinske i bočne erozije i izvršena stabilizacija korita. Njihova uloga izražena je i kroz značajne količine zadržanog nanosa u zaplavima analiziranih pregrada i pragova. Dobijeni rezultati potvrdili su polazne hipoteze da se pad zaplava formira kao rezultat delovanja mnogih faktora i njihove interakcije, a najznačajniji su prirodni pad korita i granulometrijski sastav nanosa. Prečnici nanosa (d25, d5 i d10) i koeficijenti nejednorodnosti nanosa (Kd i S0) određuju pad zaplava. Na osnovu snimljenog stanja na terenu, podataka iz korišćene dokumentacije i urađenih statističkih analiza, dobijeni su analitički izrazi za određivanje pada zaplava u funkciji činilaca koji deluju na njegovo formiranje. Analizom zavisnosti padova zaplava i padova korita dobijena je regionalna analitička zavisnost za proračun padova zaplava: Iz=0,662082It–2,4215 i može se koristiti za praktične potrebe prognoze pada zaplava prilikom izrade tehničke dokumentacije za bujične vodotoke na području Grdeličke klisure i Vranjske kotline. Navedeni zaključci su konkretni odgovori na sve nepoznanice sa početka istraživanja, objašnjavaju postignute efekte izvedenih protiverozionih radova na smanjenje intenziteta erozije područja Grdeličke klisure i Vranjske kotline i daju preporuke i podstrek za nastavak rada na ovoj problematici. U poslednjih 60 godina mnogo je urađeno na protiverozionom uređenju područja od Grdelice do Bujanovca je, što je znatno poboljšalo stanje u slivovima. Međutim, smanjenje intenziteta erozionih procesa na bi smelo da nas zavara, j er p osao na antierozionom uređenju ovog područja još uvek nije završen.
Nacionalnom parku Plitvička jezera, kao vrlo poznatom svjetskom odredištu u kojem posjetitelji uživaju u svjetskoj prirodnoj baštini, nalazi se izvorišno područje malih gorskih tekućica. Upravo je ...jedna od tih tekućica Bijela rijeka koja svojim specifičnim položajem prolazeći kroz slabije naseljeno mjesto Plitvički Ljeskovac te hidrološkim, ekološkim i fizikalno-kemijskim karakteristikama, svjedoči promjenama koje je prouzročio čovjek. U Desetljeću restauracije ekosustava, nastojimo hidromorfološki degradirana područja promatrati kroz mogućnost obnove ekosustava koja ima svoj potencijal i na ovom značajnom vodotoku za zaštićeno područje. Pregled karakteristika Bijele rijeke i promjene tijekom vremena upućuju na neizbježan utjecaj čovjeka na prirodu. Uklanjanje pregrada u vodenim ekosustavima jedna je od aktivnosti ekološke restauracije, a ukoliko želimo slijediti primjere dobre prakse europskih zemalja, Nacionalni park Plitvička jezera nastojati će poduzeti sličnu aktivnost kako bi se vratili izvorni tokovi krškog riječnog ekosustava.
Italijanski vojaki so februarja 1942 ogradili Ljubljano z žično zaporo in jo utrjevali vse do kapitulacije Italije septembra 1943. Znotraj zapore je bilo tudi glavno ljubljansko pokopališče Žale.
Stručni rad ima za cilj prezentirati jedan dio terenske nastavne jedinice u okviru kolegija "Povijesni vrtovi Mediterana" na Studiju Povijesti Jadrana i Mediterana Sveučilišta u Dubrovniku. Nastavna ...jedinica ima za cilj prikazati perivojna ostvarenja u razdoblju s prijelaza iz 19. u 20. stoljeće odnosno u prvim desetljećima 20. stoljeća. Naglasak je na iščitavanju povijesnih, stilskih i hortikulturnih značajki lokacije. Vila Čingrija izgrađena početkom 20. stoljeća nalazi se na rubnom uzobalnom dijelu povijesne vrtne zone Pile – Boninovo. Na širem potezu ove zone, u razdoblju renesanse, počinju se u pravilnom rasteru, unutar mreža glavnih prilaznih i okomitih sporednih komunikacija, oblikovati tzv. insule (čestice parcela). Unutar insula se oblikuju prigradski ljetnikovci s vrtovima. U istom uzorku i na tragu dubrovačke ladanjske, rezidencijalne arhitekture u tom prostoru se gradi sve do kraja 19. i u prvoj polovici 20. stoljeća. Lokacija vile s perivojem nalazi se na prostoru izrazite ambijentalne vrijednosti, na strmim terasama na kojima do 10. stoljeća nije bilo gradnje. U vegetacijskome smislu, kao i čitav Dubrovnik, prostor pripada eumediteranskom, vazdazelenom području sveze Quercion ilicis i asocijacije Orno-Quercetum ilicis. Tijekom gradnje vile, u skladu sa tadašnjim florističkim trendovima, zasađen je veliki broj alohtonih tj. za ono vrijeme egzotičnih biljaka. Do danas su ostale očuvane one, koje su se dobro prilagodile pedoklimatskim uvjetima, s obzirom da je perivoj vile tijekom više desetljeća bio zapušten.U tijeku je izrada projektne dokumentacije obnove perivoja i vile za potrebe Regionalnog centra kompetentnosti u turizmu, koji je u tim prostorima planiran. Rad jer napisan temeljem podataka iz Elaborata obnove perivoja vile Čingrija, te na temelju terenskog izvida sa studentima.
El acoso sexual en el contexto educativo es un tipo de violencia sexual. En la Universidad de Chile se ha abordado a través del “Protocolo de actuación ante denuncias sobre acoso sexual, acoso ...laboral y discriminación arbitraria” que ha buscado erradicar el acoso sexual y reducir la violencia de género en la Universidad de Chile a partir de un programa que permita prevenir estas conductas y atender a personas afectadas. Objetivo: Determinar la prevalencia de la autopercepción de acoso sexual en algún momento de su trayectoria universitaria en estudiantes de la Facultad de Medicina de la Universidad de Chile y describir el conocimiento y la utilización del protocolo vigente en dicha institución. Método: Estudio transversal de prevalencia realizado durante los años 2021-2022, el total de participantes fue de 550 estudiantes, seleccionados/as mediante un muestreo por conveniencia por estratos de las carreras. La encuesta consideró 3 ítems: caracterización personal, prevalencia de acoso sexual, protocolo de actuación de la facultad. Los datos se recolectaron por medio de una encuesta online. Resultados: La prevalencia de acoso sexual en estudiantes en la Facultad de Medicina de la Universidad de Chile fue de un 14% de los cuales la mayoría son mujeres acosadas por estudiantes hombres. Si bien un 43,09% de los y las encuestados/as declara conocer el protocolo de actuación vigente, solo un 1,09% de estos refiere tener mucho conocimiento acerca del funcionamiento. Conclusión: Con los resultados obtenidos en este estudio sale a la luz la importancia de abordar esta problemática, ya que un entorno inseguro de estudios puede traer consecuencias negativas en el proceso de formación profesional y por consiguiente en la vida laboral.
es necesario formar a los estudiantes en escenarios simulados que los preparen para sus encuentros con pacientes.
se realizó una investigación experimental de cohorte prospectivo, con estudiantes de ...pregrado quienes realizaron un pretest, con previa instrucción teórica, luego fueron aleatorizados en 3 grupos, el grupo 1 fue acompañado por un cirujano, el grupo 2 fue acompañado por un instrumentador quirúrgico y el grupo 3 practicó con videos. Posteriormente, realizaron un postest, que fue revisado por otro cirujano, aplicando OSATS. Además, los estudiantes realizaron encuestas sobre su confianza.
participaron 59 estudiantes, en el pretest los estudiantes se comportaron homogéneamente. En el postest hubo mejoría estadísticamente significativa en todos los grupos (p<0,001), sin diferencias entre los grupos. La confianza para suturar sin supervisión, el manejo del instrumental y la ansiedad mejoraron en todos los estudiantes al final de la prueba.
se puede evidenciar que involucrar tecnologías (videos) es equivalente a una instrucción básica por expertos. OSATS es útil en la evaluación formativa. Para concluir, el método de instrucción con video o acompañamiento de expertos son equivalentes en el resultado final medido por la escala OSATS y la percepción de confianza de los estudiantes.
Training students in non-clinical scenarios is necessary to prepare them for their encounters with patients.
An experimental prospective cohort research was conducted, with undergraduate students who performed a pretest, with previous theoretical instruction, then they were randomized into 3 groups, group 1 was accompanied by a surgeon, group 2 was accompanied by scrub nurse and group 3 practiced with videos. Subsequently, they performed a post-test, which was reviewed asyncronically by another surgeon, applying OSATS. In addition, students conducted surveys about their confidence.
59 students participated, in the pretest the students behaved homogeneously. In the post-test, there was statistically significant improvement in all groups (p<0.001), with no differences between groups. Confidence in unsupervised suturing, instrument handling, and anxiety improved in all students at the end of the test.
It can be evidenced that involving technologies (videos) is equivalent to basic instruction by experts. OSATS is useful in formative assessment.
In conclusion, the method of instruction with video or accompaniment of experts are equivalent to the final result measured by the OSATS scale, as the perception of confidence of the students.
La investigación formativa consiste en el desarrollo de habilidades de investigación en estudiantes. Ello implica la existencia de un docente que posea las competencias necesarias en el área (1). El ...objetivo general de la investigación fue describir la percepción de los académicos del Departamento de Ciencias Médicas de la Facultad de Medicina y Odontología de la Universidad de Antofagasta sobre la importancia de la investigación formativa en educación médica. Estudio descriptivo y transversal que incluyó a 27 académicos de un total de 42 (64,2%). El cuestionario se estructuró en las siguientes dimensiones: investigación formativa en educación médica y Estrategias de enseñanza; y actividades relacionadas con la investigación formativa. La categoría de respuesta “Muy importante”, obtiene el valor más alto (54%) en la afirmación que consultó sobre el Desarrollo de habilidades de investigación en estudiantes de medicina durante su formación de pregrado. La categoría de respuesta “Muy importante” registra el valor más alto en la afirmación que consultó sobre Discusión de casos clínicos (79%). Los académicos valoran la investigación formativa, concordando con las exigencias de la Comisión Nacional de Acreditación de Chile (CNA), reconociendo el papel de distintos hitos, actores involucrados y estrategias de enseñanza.